Bida ng Paskong Pinoy: Si Hesu-Kristo o Komersyalismo?

“Di alintana kung walang pera, basta’t tayo’y magkakasama. Ibang-iba talaga ang Pasko sa ‘Pinas.”

Linya ito mula sa isang awiting pamasko na nagsasabing hindi materyal na bagay ang sentro ng selebrasyon ng Pasko ng mga Pilipino.

Ngunit ilang araw na lamang bago magpasko, siksikan na ang mga mamimili mula sa malalaking malls hanggang sa mga pamilihang bayan. Tuwing pasko rin ay nagtataas ang mga bilihin dahil mataas ang demand para sa mga produktong bida kapag pasko tulad ng hamon at queso de bola. At ang mga simbolo at tradisyon tuwing pasko, ayon na rin sa ilang pari, ay nababago na din dahil sa komersyalismo.

Kaya naman bago sumapit ang araw ng pasko, sino nga ba talagang ang bida ng paskong Pinoy? Si Hesu-Kristo o ang Komersyalismo?

Ang parol halimbawa ay nabago na ang hugis at itsura sa paglipas ng panahon at ang itinuturong dahilan ay ang pagnanais ng mga negosyanteng mas kumita at mas maging mabenta.

"Ang parol ang nagpapaalala sa atin ng pagdating ng Messias. Ang mga bagong disenyo ay bunga na lamang ng komersyalismo," ani Rev. Fr. Romualdo Go.

Mula sa original na disenyo ng Pilipinong artisan na si Francisco Estanislao, ang sinaunang parol na hugis tala ay gawa lamang sa manipis na kahoy ng kawayan na binabalutan ng makukulay na papel de hapon. Ngayon ay hindi na lamang limang-kantong tala ang hugis ng parol at may mga makukulay na ilaw na ring nakakabit dito.

Ayon kay Go, na mula sa Diocesis ng Malolos, lumilikha ng iba't-ibang hugis at gumagamit ng bagong materyales ang mga manggagawa ng parol upang sila ay mas kumita.

“Likas na malikhain ang mga Pilipino kaya naman para mas mabili ang parol ay ginawan na ito ng iba’t ibang hugis at disenyo,” paliwanag ni Go.

Maliban sa parol, ang ilang kaugalian din tuwing pasko ang nagiging patungkol na lamang sa materyal na bagay at hindi na tungkol sa pananampalataya sa Diyos na dapat na syang sentro ng Pasko ayon kay Archbishop Socrates Villegas.

Sa isang panayam, sinabi ni Villegas na nalilimutan na ang tunay na diwa ng pasko at itinuturing na lamang itong long weekend holiday, pista ng makukulay na Christmas lights, panahon ng mga bargain sales at street market at kaliwa’t kanang bigayan ng bonus at party.

Ayon naman kay Daisy Balatbat, kagawad ng baranggay sa Hagonoy, hindi na dapat maging komersyal ang pasko pagkatapos ng bagyo at lindol na naganap sa bansa.

“Noon talaga karamihan puro materyal na bagay ang focus ng tao pero ngayon dapat hindi na lalo na ngayon na madami tayong pinagdaanang sakuna,” ani Balatbat.

Hindi man daw maiaalis ang materyal na bagay tuwing pasko, maari naman daw gawing mas simple ang handa at regalo.

“Kung babalikan natin yung totoong meaning ng kapaskuhan, hindi naman talaga dapat magarbo (ang pagdiriwang ng pasko), dagdag pa niya.

Sinang-ayunan ito ni Ma. Conchita Lopez, labing-pitong taon ng tagapanguna ng isang kristiyanong iglesya sa Malolos.

“Sa katunayan napakatahimik at simpleng-simple lamang ang unang pasko,” ani Lopez.

Ayon pa sa kanya, marahil ay nagmula ang pagbibigay ng regalo at materyal na tuwing pasko sa ginawang pag-aalay ng tatlong pantas sa sanggol na si Hesus.

Ngunit binigyan niya ng diin na hindi materyal na bagay lamang ang maaaring ibahagi ng bawat Pilipino sa kanilang kapwa tuwing panahon ng kapaskuhan.

“Sana maunawaan ng bawat isa na hindi lamang Aguinaldo ang maaring ibigay at hindi lamang sa pasko maaaring magbigayan,” ani Lopez.

Nararapat lamang daw na katulad ng Diyos, na tunay na bida ng selebrasyong kapaskuhan, araw-araw ay dapat na magbigayan ng kapatawaran at kapayapaan ang bawat Pilipino.

“Dahil ang Diyos arawaraw tayong binibigyan ng pag-ibig, kapayapaan at kagalingan dahil para sa Diyos, araw-araw ay pasko,” dagdag niya. Rosemarie Gonzales

Ang Pasko ng pamilya ng nawawalang UP student

MALOLOS—Sa ika-anim na sunod na Pasko, tanging ang larawan lamang ni Sherilyn Cadapan ang makakapiling ng kanyang ama at ina sa hapag ng noche buena.

Ang kalagayang ito ay taliwas sa paggunita ng Pasko ng mas maraming pamilyang Pilipino kung kailan ay masayang magkakasama-sama ang bawat kasapi.

Ngunit para sa pamilya Cadapan, hindi mailalarawan ang kalungkutan.

Sa kanila nito, umaasa pa rin si Erlinda, ina ni Sherilyn na muling makakapiling ang kanyang anak.

Sa esklusibong panayam ng Mabuhay, inamin ni Erlinda ang kalungkutan.

“Bawat araw na nadagdag sa paghahanap sa kanya is a long agony,” sabi niya patungkol sa kanyang anak na si Sherilyn, isa dalawang mag-aaral ng University of the Philippines (UP) na dinukot ng mga armadong kalalakihan sa bayan ng Hagonoy noong Hunyo 2006.

Ang ikalawang mag-aaral ng UP ay si Karen Empeno na ang pamilya ay nagmula Bataan.

Ayon kay Erlinda, halos hindi nakakatulong ang gobyernod sa pag-aresto kay retiradong Heneral Jovito Palparan at sa paghahanap sa kanyang anak, ngunit umaasa pa rin siyang muli itong makikita.

“Kahit  hindi nakakatulong ang gobyerno sa paghahanap kay Palaparan at kay Sherilyn, may Diyos na tumutulong, kaya kung nasaan ka man Sherilyn, manatili kang matatag, magkikita pa rin tayo,” ani Erlinda.

Huling nakipiling ng Pamilya Cadapa sa pagdiriwang ng Pasko si Sherilyn noong 2005 o anim na buwan bago siya dukutin sa Hagonoy.

Mula noon, naglaho ang sigla ng paggunita ng pamilya sa Pasko.

“Yung picture na lang niya ang kasama naming sa mesa at yung picture pa ring iyon ang makakasama naming ngayong Pasko,” ani Erlinda at nagsimulang mabasag ang tinig..

Habang pinapahid ang luhang umagos sa mga mata, nagpahayag si Erlinda ng pagkadismaya sa patuloy na pagkukulang ng gobyerno sa pag-aresto kay Palparan na inakusahan niya na sangkot sa pagdukot sa kanyang anak.

Erlinda Cadapan, ina ni Sherilyn

Ayon kay Erlinda, si Palparan ay hindi pangkaraniwang pugante na nagtatago sa kamay ng batas.

Ito ay dahil sa kilalang kilala ang heneral ng mga ahensiya ng gobyerno na dapat maghanap at umaresto sa kanya,

“Yung ibang kriminal na hindi kilala ay nahuhuli, bakit si Palparan na kilalang kilala ay hindi makita,” ani Erlinda.

Dahil dito, nagpahayag din siya ng duda sa pulisya at maging sa kakayahan ng military na hulihin ang heneral.

Iginiit pa niya na isang taon na ang nakalipas matapos mahgpalabas ng warrant of arrest laban kay Palparan ang korte sa Bulacan.

Sa kabila naman ng di pagpapakita ng heneral ay nagpapatuloy ang pagdinig sa kasong kidnapping na isinampa laban sa kanya.

Dahil sa pagtatago ng henera na binansagang “Berdugo,” muli siyang hinamon ni Erlinda ng sabihing, “dati ang tapang mong humarap sa Kongreso at sabihing ikaw ang implementor ng Oplan Bantay Laya ni Gloria Arroyo, ngayon ay ipakita mo ang tapang mo at humarap sa korte at patunayan na ikaw ay inosente.”  (Dino Balabo)

Di pa magugunaw ang mundo, ayon sa mga Pinoy astronomers

LUNGSOD NG QUEZON—May Pasko pa at hindi pa magugunaw ang mundo.

Ito ang buod ng mga pahayag ng mga pangunahing Pilipinong dalubhasa sa astronomiya hinggil sa mga hulang napabalita na magugunaw ang mundo sa Disyembre 21.

Ang nasabing hula ay batay sa pag-aaral sa kalendaryo ng tribung Maya ng Mexico na nagsasabing matatapos ang mundo sa nasabing araw; ngunit ayon sa mga Pinoy Astronomers, mas dapat pag-ukulan ng pansin ang pagkasira ng kagubatan sa halip ng pagkagunaw ng mundo.

Ayon kay Dr. Jesus Rodrigo Torres, pangulo ng Rizal Technological University (RTU), haka-haka lamang ang pananaw na “paskong pagkagunaw” at walang malinaw at kongkretong batayan.

Binigyang diin niya na kaya kumalat at lumaki ang balita hinggil sa nasabing haka-haka ay dahil sa may eksaktong araw na binabangggit ito.

“Marami na ang nagsabi na magugunaw ang mundo, dati ay noong year 2000, tapos biglang nabago, pero hindi naman natutuloy,” ani Torres sa mga dumalo sa isang talakayan na isinagawa sa Annabel’s Restaurant sa Lungsod na ito noong Biyernes, Disyembre 14.

Kinabukasan, Disyembre 15, nagpahayag ng pagsang-ayon sa pananaw ni Torres si Gob. Wilhelmino Alvarado sa kanyang lingguhang palatuntunan sa Radyo Bulacan.

Binigyang diin ng punong lalawigan na bilang isang Katoliko, “walang nakakaalam kung kailan magugunaw ang mundo, maliban sa Diyos na maylikha ng mundo.”

Bilang isang siyentipiko, binigyang diin ni Torres ang kahalagahan ng paglalahad ng ebidensya at batayan sa hula.

Sinabi niya na walang malinaw at kongkretong batayan ang mga nagpakalat ng hula, kaya’t binigyang diin niya na “matutuloy pa ang Pasko, hindi pa magwawakas ang mundo.”

Ayon kay Torres, nagkaroon ng pagkakamali ang mga unang eksperto na nagsagawa ng pag-aaral sa Mayan Calendar.

“Ang sinabi nila ay magtatapos ang mundo sa Disyembre 21, 2012 wala ng nakatala sa Mayan calendar pagkatapos ng araw na iyon. Pero ang hindi nila sinabi na iyon talaga ang katapusan ng bawat taon sa Mayan Calendar,” ani Torres.

Bukod rito, nilinaw din niya ang mga haka-hakang napabalita na sasalpukin ng planetang Nefiru ang mundo.

“It is also wrong kasi kung may planetang sasalpok sa mundo, matagal na nating nakita yan at maging mga amateur astronomers natin ay makikita kung may planeta o asteroid na sasalpok sa mundo,” ani Torres.

Inayunan din ito ni Dr. Custer Deocaris, isang professor ng Astrobiology sa RTU.

Sinabi niya na dahil sa Mayan Calendar, dumami ang mga ispekulasyon  hinggil sa pagkagunaw ng mundo.

Kabilang dito ay ang balitang magkakaroon ng solar storm kung saan ay magbubuga ng solar energy ang araw na maaaring makasira sa mga kagamitang elektroniko sa mundo tulad ng cellular phones at mga computers.

Ngunit ayon kay Deocaris, ang solar storm ay isang regular event sa solar system na nagaganap tuwing ika-apat na taon katulad ngayon na nagkakaroon ng solar maxima.

Sinabi niya na pagkatapos ng siklo ng solar maxima ay kasunod naman ang solar minimum kung kailan ay maliit lamang ang mga solar flare ng araw.

Inayunan din ito ni Frederick Gabriana, isang positional astronomer ng RTU.

Pinabulaanan din ni Gabriana ang haka-hakang magugunaw ang mundo dahil sa posibilidad ng galactic alignment na lilikha ng tidal force sa mundo.

“Ang termino na ginamit ng mga humuhula na magugunaw ang mundo ay planetary alignment, wala po tayong word na ganyan sa astronomy,” ani Gabriana.

Hinggil sa tidal force na diumano’y ihahatid ng galactic alignment o pagtatapat-tapat ng mga planeta, sinabi niya na walang dapat ikabahala doon.

Nilinaw ni Gabriana na batay sa kanilang kalkulasyon, ang tidal force na ihahatid ng posibleng galactic alignment ng mga planeta ay kasing lakas din lamang ng tidal force na hatid ng buwan sa mundo.

“It won’t affect the earth, kasi kung nakakapinsala yung tidal force ng buwan, eh di matagal na sana tayong nagunaw,” aniya at muling iginiit na kasing lakas lamang ng tidal force ng buwan ang sinasabing tidal force ng galactic alignment.(Dino Balabo)