Bayanihan susi sa pagbangon sa kalamidad

HAGONOY, Bulacan—Hindi pa naiaayos ang mga kagamitang nasalanta sa loob ng kanilang tahanan ay tumulong na sa paglilis sa Pugad Elementary School sina Kagawad Ariel Dela Cruz, Renato Gregorio at Gilbert Tamayo.

Bukod dito, nasira din ang bahagi ng kanilang tahanan, partikular na si Gregorio na tuluyang nawasak ang bahay.

Agad namang namahagi ng relief good ang pamahalaang bayan ng Hagonoy sa mga Barangay ng Pugad at Tibaguin noong Biyernes, Hulyo 18 o dalawang araw matapos manalasa ang bagyong Glenda.

Ito ay ilan lamang sa mga larawan ng pagbabayanihan ng mga residente ng bayang ito upang mapabilis ang pagbangon ng mga mamamayang naapektuhan at nasalanta ng bagyo.

Bukod naman sa mga kagawad ng barangay Pugad, nakiisa rin ang mga guro,magulang, at mga mag-aaral ng nasabing paaralan sa paglilinis ng mga silid aralan na napinsala ng storm surge na hatid ng bagyo ng ito ay tumawid sa Manila Bay noong Miyerkoles.

Katunayan, suspendido pa ang klase ay nagsibalik na ang mga guro ng Pugad Elementary School noong Huwebes, Hulyo 17 sa pangunguna ng kanilang head teacher na si Jocelyn Perez.

Ito ay upang simulan ang pagsusuri sa pinsala sa paaralan at ang paglilinis.

Kinabukasan, unang araw ng klase matapos ang pananalasa ng bagyo, si Perez at pito pang guro ng paaralan ay sinamahan at tinulungan sa paglilinis ng mgamagulan, mag-aaral at opisyal ng barangay.

“Katatapos lang naming ng Brigada Eskwela, balik na naman kami sa paglilinis,” ani Perez sa panayam ng Mabuhay.

Ang tinutukoy niya ay ang isinawang Brigada Eskwelanoong Mayo o dalawang buwan pa lamang ang nakalilipas.

Sa pagsasagawa ng Brigada Eskwela noong Mayo, ikinuwento ni Perez ang naging sakripisyo ng bawat isa sa paglilinis, pagpipintura at pagkukumpuni ng mga silid arala, maging ng mga mesa at silya ng mga mag-aaral.

Ngunit anuman ang kanilang nagawan noong Mayo, ang mga itoay naglaho sa loob ng isang iglap noong Miyerkoles ng salpukin ng malalaking alon ang mga gusali ng paaralan at nawasak ang pader nito.

Bukod dito, nasira din ang mga bintana, maging ang mga kagamitan ng mga guro tulad ng mga mesa, silya, libro.

Maging ang computer, telebisyon, DVD player,printer sa tanggapan ni Perez ay napinsalan, kasama ang lahat ng bentilador sa siyamna silid aralan ng paaralan.

Sa kabila nito, tiniyak ng punong guro na magiging regular ang kanilang klase sa Lunes, Hulyo 21.

“Pipilitin po naming para madaling makabangon ang mga bata,” aniya.

Hinggil sa kakulangan ng mga gamit sa pagtuturo ng mga guro, sinabi niya na “kakayanin yan ng mga teacher natin.”

Bukod dito, ipinagmalaki rin niya ang suporta ng mga residente ng barangay Pugad.

Inayunan din ito nui Mary Anne Agulto, ang pangulo ng Parents Teachers Community Association (PTCA) ng nasahing paaralan.

Si Agulto ay isa sa maraming magulang na tumulong noong Biyernes sa paglilins sa paaralan.

“Nakita kokasi yungmga nanay na nagpupuntahan dito kaya sumama na rin ako,” ani Agulto na ang tahanan ay bahagya ring napinsala.

Para naman kina Dela Cruz, Gregorio at Tamayao, hindi nila maaaring pabayaan ng paaralan.

Ito ay hindi lamang sa sila mga Kagawad ng Barangay, sa halip ay bilang mga dating estudyante bukod sa ang kanilang mga anak ay doon din nag-aaral.

“Kailangang makabalik agad sa klase ang mga estudyante para magbalik sanormalang buhay,” ani Tamayo.

Inayunan din ito ni Kagawad Alfredo Lunes na ang may-bahay ay isa samga guro sa nasabing paaralan.

“Hindi naming maaring pabayaan itong school, dito kami lahat nag-aral, pati mga magulang naming ay dito rin nag-aral,”ani Lunes.

Kaugany nito, naghatid ng ngiti sa mga residente ng Pugad at Tibaguin ang ipinamahaging relief goods nina Mayor RaulitoManlapaz at Vice Mayor Pedro Santos.

Sa panayam, binigyang diin ni Manlapaz na mas binigyang prayoridad nila ang ang dalawang barangay dahil mas malaki ang naging pinsala sa mga ito.

“Maliit na tulong lang iyan para makabangon agad sila,” ani Manlapaz.   (Dino Balabo)

Presyo ng bangus bumagsak

HAGONOY, Bulacan—Bumagsak ang presyo ng bangus sa bayang ito matapos ang pananalasa ng bagyong Glenda noong Hulyo 16.

Ito ay dahil sa pagkasira ng mahigit sa 50 porsyento ng may 13,000 ektaryang palaisdaan at mga fish cages sa baybayin ng bayaing ito na nakaharap sa Manila Bay kung saan dumaan ang mata ng bagyo.

Ayon Pedro Santos, bise-alkalde ng bayang ito, bumaba sa P30 hanggang P40 bawat kilo ang presyo ng bangus matapos ang pananalasa ng bagyo.

“Hanggang nitong Biyernes (Hulyo 18), bumaba sa P40 ang kilo,” ani ng Bise-Alkalde patungkol sa presyo ng bangus na ang dating presyo bago bumagyo ay umaabot ng P110 bawat kilo.

Isa sa itinuturong dahilan ay ang pagkasira ng mga pilapil ng palaisdaan at mga bakod ng fish cages na nasa baybayin ng Hagonoy.

Dahil dito, tumapon onakawala sakailugan ay baybayin ng Manila Bay ang inaalagaang bangus.

Ayon kay Santos, nagdulot ng pagkalugi sa mga namamalaisdaan ang pagkasira ng kanilang palaisdaan, ngunit nakinabang naman ang maliliit na mangingisda.

Kinatigan din ni Mayor Raulito Manlapaz ang pahayag ni Santos hinggil sa pakinabang ng maliliit na mangingisda na naglarawan sa karanasan bilang pamamaraan ng kalikasan upang ipamahagi ang biyaya.

Sa panayam ng Mabuhay kay Manlapaz, sinabi niya na halos 50 porsyento ng may 13,000 ektrayang palaisdaan sa bayang ito ang nasalanta.

Ito ay nangangahulugan na halos 5,000 ektarya ng mgha palaisdaan at fish cages ang napinsala ng storm surge na hatid ng bagyong Glenda.

“Malaki ang pinsala sa ating aquaculture, pero nakinabang ang maliliit nating kababayan. Sana ay makatulong iyon sa kanilang mabilis na pagbangon,” ani Manlapaz.

Sa pagbisita naman ng Mabuhay sa mga Barangay Pugad at Tibaguin noong Biyernes, Hulyo 18 ay nasaksihan ang masaganang huli sa bayabaying dagat.

Ito ay masasalamin sa mga bangus na dinaing at ibinilad sa araw upang matuyo na nakunan ng larawan sa Barangay Tibaguin.

.Bukod dito, nakunan din ng larawan ngMabuhay ang mga batang naglalaro sa gilid ng dagat habang hawak ang maliit na lambat na may huli o nakatingang isda.

Para namn sa mga Kagawad ng Barangay Pugad na sina Ariel Dela Cruz at Renato Gregorio, karaniwang nakakaranas ng masaganang huli sa baybayin ng Bulacan matapos ang bagyo.

Ngunit sa paglisan ng bagyong Glenda, sinabi nila na mas marami ang nahuhuling bangus sa karagatan.

“Parang ipinamahagi lang ang biyaya sa maraming tao,” sabi ni Dela Cruz.

Kaugnay nito, iniulat ng Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) na umabot sa P29,349,965 ang halaga ng inisyal na pinsala sa pangisdaan sa lalawigan.

Bahagi ng nasabing inisyal na ulat na umabot sa 1,087.10 ektarya ng palaisdaan sa lalawigan ang nasalanta at naapektuhan ang 322 namamalaisdaan.  Dino Balabo

Misa ng pasasalamat sa pagkaligtas sa bagyo tampok sa Pistang Dagat

HAGONOY, Bulacan— Isang araw matapos manalasa sa Visayas ang bagyong Yolanda, matagumpay na naisagawa ang taunang  pagdiriwang ng Pistang Dagat sa bayang ito.

Ang pagdiriwang na nilahukan ng mahigit 100 residente ng mga Barangay Pugad at Tibaguin ay bilang pasasalamat sa pagkakaligtas ng Bulacan partikular ng mga baybayin ng Bulacan sa mapaminsalang epekto ng bagyo.

“Magpasalamat po tayo dahil hindi tayo nasalanta ng bagyong Yolanda, pero patuloy nating ipanalangin ang mga kapwa nating Pilipino na napinsala at naapektuhan samga bayan at lungsod sa Visayas, Bicol at iba pang bahagi ng bansa,” sabi ni Padre Efren Basco sa pagsisimula ng misa para sa taunang Pistang Dagat.

Ang misa ay isinagawa habang nakasakay sa mga bangkang naka- angkla di kalayuan sa parola ng Pugad ang pari, mga deboto at maging mga imahe nina Sta. Elena, San Rafael, San Ignacio, San Nicolas, Sta.Ana, at Sagrada Familia.

Bukod sa nasabing pasasalamat, ipinagpasalamat at ipinagdasal din sa misa ang karagatan ng Maynila at katubigang nasasakop nito na pinagkukunan ng kabuhayan ng mga residente. Sa kanyang sermon, binigyang diin ni Basco ang pangangalaga sa kalikasan partikular na sa karagatan at katubigan.

Pistang Dagat 2013

Sa huling bahagi ng misa, ipinaalala niya sa mga lumahok sa Pistang Dagat na magsisikain habang nakasakay sa bangka na sinupin ang kanilang basura. Bago tuluyan matapos ang pagdiriwang sa baybayin ng karagatan, binasbasan ng pari ang mga bangka at kagamitan sa pangingisda ng mga lumahok.

Una rito, halos isang oras ding nagprusisyon sa bunganga ng ilog ng Pugad ang mga residente. Ito ay tinawag nilang “ligid”kung saan ay tampok ang pag-ikot o pagligid ng mga mas maliliit na bangkang de motor sa mas malaking bangka kinasasakyan ng mga imahe ng mga patron.

Lubog na ang Aroma Beach ngunit tigib ng alaala

HAGONOY, Bulacan—Punta tayo sa Aroma Beach!

Ito ang karaniwang maririnig kung tag-araw sa mga kabataan sa bayang ito ilang dekada na ang nakakaraan.

Ang kanilang tinutukoy ay ang isang mabuhanging paltok sa baybayin ng bayang ito sa pagitan ng mga islang barangay ng Pugad at Tibaguin.

Libre ang paliligo sa Aroma Beach na ang pangalan ay hango sa halaman sa tabing dagat na ang tinik ay may isa hanggang dalawang pulgada ang haba.

Dahil nasa baybayin ng dagat, ang Aroma Beach na ayon sa matatandaan nag-iisang beach sa lalawigan, ay nararating lamang sa pamamagitan ng bangkang de motor.

Ito ay hindi kakatwa dahil sa kabila na ang lalawigan ng Bulacan ay may baybaying dagat, ito ay napapaligiran ng mga palaisdaan.

Para sa mga residente ng bayang ito sa baybayin ng look ng Maynila, ang Aroma Beach ay isang paraisong paliguan kung tag-araw.

Bukod sa libre ang paliligo doon, maaari pang makahuli ng mga isdang dagat o kaya mangapa ng mga talaba at alimasag na naiuulam o napupulutan ng mga dumarayo.

“Mahirap malimutan ang Aroma Beach, naging bahagi na iyan ng aming kabataan,” sabi ni Manolito Fabian, 43, dating residente ng Barangay Mercado na ngayon ay nakatira sa bayan ng Paombong.

Inayunan din ito ni Inhinyero Bernardo Vicente ng Maynilad Water Services Incorporated na dating nakatira sa barangay Sta. Monica ng bayang ito ngunit ngayon ay nakatira sa bayan ng Plaridel.

Ikinuwento ni Vicente na bilang dating mag-aaral ng St. Anne’s Catholic High School (SACHS) sa bayang ito, nakarating siya Aroma Beach noong siya ay nasa high school nong huling bahagi ng dekada 80.

Ang mga karanasan nila at alaala sa nagdaang panahon patungkol sa Aroma Beach at dala pa rin nila sa muling pagbisita sa nasabing lugar noong Linggo, Marso 31.

Ngunit ang mga matulain larawang nakintal sa kanilang isipan ay naglaho.

Ito ay dahil sa ang dating mabuhanging paltok na tinatawag na Aroma Beach ay lumubog na sa tubig dagat.

Sa paglusong nina Fabian at Vicente sa dating paltok ng Aroma Beach, umabot sa leeg nila ang tubig ng dagat.

Ngunit katulad sa nagdaang panahon, nadoon pa rin ang kanilang kasiyahan na marating at makapaligo sa Aroma Beach kasama ang kanilang mga kaklase noong High School sa SACHS na ngayon ay tinatawagng St. Anne’s Catholic School (SACS).

“Talon na, mababaw naman, kayang kaya natin ito,” ang pag-aanyaya ni Fabian sa mga kaklaseng noo’y nakasakay pa sa bangkang malaki.

Matapos magtanong sa piloto ng bangka, nagtalunan na rin sa tubig ang mga kaklase niyang sina Froilan Alvarado, Roderick Dela Cruz, Alfredo Lunes, Arnel Sebastian, at Emelito Villanueva.

Siyempre, habang nagsisipaligo panay naman ang kuha ng larawan ng mamamahayag na ito na kaklase rin nila.

Nakasabay rin nilang maligo ang isang pangkat ng mga bakasyunistang nagmula pa sa Lungsod ng Malabon na dumayo sa Aroma Beach sakay din ng isa pang malaking bangka.

Nandoon din ang mga kabataang residente ng Barangay Pugad at Tibaguin na mga nagsipagpasikat sa pagta-tumbling sa tubig mula sa balikat ng kanilang kasama.

Katulad noong kanilang kabataan, nagkayayaan ang magkakaklase na mangap sa baklad na pag-aari ni Lunes na isang kagawad ng Pugad.

Nanguna si Fabian na buong kasiyahang nanisid ng huli sa baklad, ngunit sa kanyang paglitaw ay isang maliit na alimangong bato ng nakasipit sa kanyang hinlalaki.

Lalong nadagdagan ang kasiyahan ng magkakaklase at nagpatuloy si Fabian sa paninisid. Sa muling paglitaw niya at isang kanduli naman ang hawak.

 Sa panayam, nagbalik tanaw si Lunes sa dating kalagayan ng Aroma Beach.

Ikinuwento niya malaki na ang nabago sa bayabayin ng Bulacan.

Ayon kay Lunes, noong dekada 80, kahit maglakad ka ng isang kilometro sa dagat ay hanggang bewang lang ang tubig, ngunit ngayon, sa dating paltok ay hanggang leeg ang tubig.

Sinabi niya na nagsimulang lumubog ang Aroma Beach nong kalagitnaan ng dekada 90.

Batay sa mga naunang pahayag ng mga dalubhasa, ang paglubog ng baybaying dagat katulad ng Aroma Beach ay sanhi ng pagtaas ng tubig sa dagat na dulot ng pagkalusaw ng mga niyebe sa mas malalamig na bansa.

Bukod dito, sinasabi rin ng mga dalubhasa na ang baybayin ng Bulacan ay lumulubog dahil sa land subsidence o paglubog ng lupa.

Ito ay sanhi raw ng sobrang paghugot ng tubig mula sa ilalim ng lupa o ground water na pinadadaloy ng water district sa bawat tahanan.

Dahil sa mga kalagayang ito, ang kabuhayan sa baybaying dagat at lumiiit, maging ang posibilidad ng turismo.

Gayunpaman, ilan ang nagpapayo na sa kabila na lubog na ang Aroma Beach ay maaari pa rin itong maging destinasyon ng mga turista sa lalawigan.

Ayon kina Alvarado at Vicente, ang kailangan lamang ay makabuo ng tour packages kung saan ang mga turista ay susunduin ng malaking bangka mula sa kabayanan ng bayang ito upang marating at makapaligo sa Aroma Beach.  Dino Balabo

Parola sa Pugad, kinukumpuni na

HAGONOY, Bulacan—Bago sumapit ang Pasko ay inaasahang makukumpuni na ang parola sa Barangay Pugad ng bayang ito na may pitong taon nang walang dingas.

Ito ay dahil sa naakyat na ang tuktok ng parola at naibaba ang lumang mekanismo doon at ngayon ay sinusuri na, isang linggo matapos itong bisitahin ng mga opisyal ng Sigla Movement of the Philippines (SMP).

Ayon kay Grossman Dax Uy, tagapangulo ng sangay ng SMP sa Bulacan, umaasa sila na sa Disyembre 15 ay mapapasinayaan na ang parola.

 “We are hopeful that we can install it back by December 15,” ani Uy sa isang email na ipinadala sa Mabuhay.

 Sinabi rin niya sa nasabing email na maayos na naibaba ng mga mga electrical engineers at mga technicians ng SMP ang mga lumang mekanismo ng parola sa tulong ng mga opisyal ng Barangay Pugad na.

 Ang mga lumang mekanismo para sa pagpapailaw ng parola ay sinuri ng mga mga inhinyero at technician ng SMP.

Ayon kay Uy, matapos ang masusing pagsusuri, natuklasan nila na ang lamp changer flasher, day light control at light bulb ng parola ay dapat ng palitan.

Ang  solar panel at solar battery naman nito ay kasalukuyan pang sinusuri; samantalang ang mga lumang electrical cables at iba pang mga connector at hindi na mapapakinabangan.

Matatandaan na unang natawag ang pansin ng Mabuhay sa may 80-taong gulang na parola ang larawan nito ay ilathala sa Facebook.com noong Enero 2011 ni Bernard Dave Concepcion, isang kagawad ng Pugad.

Sa pagtungo ng Mabuhay sa Barangay Pugad noong Enero 30, 2011, sinabi ni Kagawad Alfredo Lunes na anim na taon na noong hindi napapakinabangan ang nasabing parola.

Ito ay dahil sa wala ito ilaw na nagsisilbing gabay ng mga mangingisda sa Manila Bay kung gabi.

Para naman kay Ramon Atienza, kapitan ng Barangay Pugad, marami na silang nilapitang opisyal ng pamahalaan upang makumpuni ang nasabing parola na nagsilbi rin gabay sa pangingisda ng kanilang mga magulang sa Manila Bay sa mga nagdaang panahon.

Inilathala ng Mabuhay ang larawan at kuwento ng pangangailangan ng mga mangingisda na makumpuni ang nasabing parola at ng ito ay mabasa ni Gob. Wilhelmino Alvarado, agad din niya itong ipinasuri.

 Pagkatapos nito ay inihain ni Alvarado sa pulong ng Regional Development Council (RDC) ng Gitnang Luzon noong Hunyo 30, 2011 ang panukala na mapondohan ang pagkukupuni nito.

Ngunit bago ito tuluyang tanggapin ng RDC ay ipinanukala ni Mayor Donato Marcos ng Paombong na isabay na rin ang pagpapatayo ng katula dna parola sa baybayin ng kanilang bayan.

Ito ay nadagdagan pa ng panukala na magpatayo rion ng isa pang parola sa baybayin ng Obando;maging sa baybayin ng mga lalawigan ng Pampanga at Bataan; at pagpapakumpuni ng isa pang sirang parola sa baybayin ng Barangay San Roque sa bayan ding ito.

Matapos ang pagbahang hatid ng bagyong Pedring sa Bulacan noong Oktubre 2011, nagpulong ang RDC sa Kapitolyo ng Bulacan at pinagtibay ang mga panukalang pagpapakumpuni sa parola sa Pugad at San Roque at pagpapatayo ng dagdag na parola sa Obando, Paombong, Pampanga at Bataan.

Ang pinagtibay na resolusyon ng RDC ay isinumite sa Malakanyang bago matapos ang 2011, ngunit makalipas ang halos isang taon ay wala pa ring nangyari sa panukalang pagkukumpuni.

Dahil sa kalagayang ito, nagkainteres ang SMP na bigyang solusyon ang pagpapakumpuni ng parola sa Pugad matapos ang isang panayam ng Mabuhay nitong Oktubre.

Noong Nobyembre 24 ay binisita ng mga opisyal ng SMP ang parola at tiniyak na iyon ay ipakukumpuni.  (Dino Balabo)

Pagkukumpuni sa parola sa Bulacan, pangungunahan ng Sigla Movement

HAGONOY, Bulacan—Pangungunahan ng isang non-governmental organization (NGO) ang pagpapakumpuni sa parola sa bayang ito na may pitong taon nang walang ilaw.

Ang pagkukumpuni ay inaasahang matatapos bago magpasko ngayong taon.

Ayon kay Grossman Dax Uy, tagapangulo ng Sigla Movement of the Philippines (SMP) Bulacan chapter, lubhang mahalaga para sa mga mangingisda ang parola na matatagpuan sa baybayin ng Manila Bay sa Barangay Pugad ng bayang ito.

Ito ay dahil sa ang ilaw ng parola ang nagsisilbing gabay sa mga mangingisdang pumapalaot sa karagatan ng Maynila kung gabi.

“Uunahin namin yung pagpapailaw sa parola, saka isusunod yung pagpapatibay sa pundasyon nito,” ani Uy matapos bisitahin ang parola noong Sabado kasama ang mga kasapi ng SMP.

Sinabi pa ni Uy na lumagda na sila sa isang memorandum of agreement (MOA) ni Kapitan Ramon Atienza ng Barangay Pugad para sa pagpapakumpuni at pamamahala sa nasabing parola.

Ayon kay Rommel Santos, dating kagawad ng nasabing barangay, ang parola ay mahigit ng 80 taon.

Sinabi ni Santos na ilang matatanda sa kanilang barangay na may edad  na higit 77-taong gulang, bata pa sila ay nakatindig na ang parola.

Ngunit may mga nasasabi rin na panahon pa ng Kastila ay nakatindig na ang parola na nagsilbi ring gabay sa mga bumibiyaheng bangka kung gabi.

Bibigyang diin naman ni Kagawad Alfredo Lunes ng Barangay Pugad na ang nasabing parola ay unang naiilawan ng coleman.

Noong dekada 70, ito ay ginamitan ng kuryente ngunit palagiang nasisira kapaga bumabagyo dahil sa napuputol sa malakas na hangin ang kable ng kuryente.

Nitong huling bahagi ng dekada 90, ang parola ay pinalitan ng solar powered batteries at solar lamp.

Ngunit sa nakalipas na pitong taon ay hindi nagamit ang parola dahil sa nag-expired ang baterya nito

Dahil dito, hulining ng tulong sa mga opisyal ng mas matataas na tanggapan  ang mga namumuno sa Barangay Pugad.

Noong nakaraang taon, inilathala sa facebook.com ni Kagawad Bernard Dave Concepcio ang kalagayan ng parola na nakatawag pansin sa mamamahayag na ito.

Dahil dito, pinauntahan at kinunan ng larawanng mamamahayag na ito ang nasabing parola; na nakatawag naman ng pansin ni Bulacan Governor Wilhelmino Alvarado.

Inihain ni Alvarado sa Central Luzon Regional Development Council (RDC) ang panukala sa pagpapakumpuni noong Hunyo 30 ng nakaraang taon.

Kinatigan ng RDC ang panukala ni Alvarado matapos isulong ng mga kasapi nito ang pagpapatayo ng dagdag na parola sa mga bayan ng Obando at Paombong sa Bulacan, maging sa lalawigan ng Pampanga at Bataan.

Inendorso ng RDC sa Malakanyang aty sa Department of Transportation and Communications (DOTC) ang nasabing proyekto sa mga parola noong Oktubre 2011.

Ngunit hanggang sa kasalukuyan ay wala pang nakikitang pagkilos ang pamahalaang pambansa  sa pamamagitan ng DOTC.

Ayon kay Uy, ang plano ng SMP na pagpapakumpuni sa parola ay hindi isang pakikialam sa kakayahan ng pamahalaan, kungdi isang pagkakataon na makatulong sa mamamayang Bulakenyo partikular na sa mga mangingisda. (Dino Balabo)