ANGAT REHAB UPDATE: Naantala ang rehab dahil di pa natuloy ang take-over ng K-Water sa ARHEPP

NORZAGARAY, Bulacan—Posibleng bigyan pa ng dagdag na panahon ng gobyerno ang Korean Wate Resources Corporation (K-Water) upang maisalin dito ang pamamahala sa Angat River Hydro Electric PowerPlant (Arhepp).

Ito ay dahil muling nabigo nitong Mayo 25 ang K-Water na pormal na kunin ang pamamahala mula sa National Power Corporation (Napocor).

Dahil dito, apektado ang planong rehabilitasyon sa Angat Dam na ayon sa mga opisyal ay hindi masisimulan hanggang hindi natatapos ang pagsapribado sa Arhepp.

Kaugnay nito, matatapos sa buwan ng Hulyo ang 270 araw na palugit na itinakda ng Power Sector Assets and Liabilities Management (Psalm) Corporation upang maisagawa ang pagsasapribado ng Arhepp na matatagpuan sa bayang ito.

Ayon kay Inhinyero Rodolfo German, general manager ng Arhepp, nabigo ang pagsasapribado ng Arhepp noong Abril at Mayo dahil hindi pa nakumpleto ang papeles ng  K-Water.

Kabilang dito ang pagkuha ng business permit mula sa pamahalaang bayan ng Norzagaray na noong unang bahagi ng taon ay tumangging magbigay hanggat hindi pa nababayaran ng K-Water ang milyong-milyon pisong buwis na dapat sana ay binayaran ng Napocor sa panahon ng pamamahala nito sa Arhepp.

Ayon kay German, naging mabagal ang proseso dahil ang bawat hakbang ng K-Water ay isinasangguni pa sa punong tanggapan nito sa Seoul, South Korea.

Ito ay kinatigan ni Gob. Wilhelmino Alvarado at Vice Mayor Arthur Legazpi ng bayang ito.

Ayon dalawa, pansamantala munang hindi sisingilin ng buwis ang K-Water, at hahayaan muna na makapagsimula ng operasyon.

“Humingi pa raw ng approval sa main office nila sa Seoul,” ani Alvarado.

Kaugnay nito, dalawa ang posibleng mangyari kapag natapos ang 270 araw na palugit na ipinagkaloob ng Psalm sa K-Water upang makuha ang pamamahala.

Una ay posibleng mawalang bisa ang kontrata nito, at ikalawa ay posibleng palawigin ng gobyerno ang itinakdang palugit.

Ngunit ayon sa ilang source, kapag pinawalang bisa ang kontrata ng K-Water  ay lalong maaantala ang planogn rehabilitasyon sa dam dahil muling ipapasubasta ang pagsasapribado sa Arhepp.

Para sa mga opisyal ng Napocor, mas malaki ang posiblidad na palawigin ang palugit na ipinagkaloob sa K-Water.

“Most likely ay bigyan ng extension,” ani Gladys Cruz-Sta. Rita, ag pangulo ng Napocor.

Gayunpaman, sinabi ni Cruz-Sta. Rita na umaasa sila matutupad sa Hulyo ang pagsasapribado na ang proseso ay nasimulan bago pa siya manungkulan bilang pangulo ng Napocor.

Kinatigan din ni German ang pananaw ito, at iginiit na hanggat hindi natatapos ang pagsasapribado sa Arhepp, patuloy na maaantala ang panukalang rehabilitasyon sa Angat Dam.

“Siyempre, tiyak na made-delay din yung planong rehab sa dam,” ani German.

Binigyang diin ni German na bahagi ng responsibilidad sa pagugol para sa rehabilitasyon ng dam ay maaatang sa K-Water.

Nilinaw din niya na hindi tuluyang iniurong ng gobyerno ang pondong P5.7-Bilyon para sa rehabilitasyon ng dam.

“Nandiyan pa rin yung pondo, pero hindi ginagalaw hanggat hindi natatapos ang usapin sa privatization ng Arhepp,” aniya.

Batay sa naunang pahayag ng ilang matataas na opisyal ng Napocor, pansamantalang iniurong ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) noong nakaraang taon matapos katigan ng Korte Suprema ang K-Water bilang winning bidder sa pagsasapribado ng Arhepp.

Ayon sasource, kung nasimulan ang rehabilitasyon sa dam at nagastos ang pera tiyak na makakasuhan ang mga opisyal ng MWSS dahil lalabas na dalawang ahensiya ng nagpondo sa rehabilitasyon ng dam.

“Kaya medyo inurong muna nila yung P5.7-B, pero nandiyan pa rin naman at hindi ginagastos,” ayon pa sa source.

Ayon naman sa isa pang source, ang halos P2-B lamang ang nakahandang gastusin ng K-Water para sa rehabilitasyon ng dam kaya magagamit pa rina ng malaking bahagi ng pondong P5.7-B na naunang inihanda ng MWSS.

Samantala, patuloy pa ring umaasa ang mga Bulakenyo na sa madaling panahon ay masisimulan ang rehabilitasyon sa dam upang mapawi ang kanilang pangamba.

Una rito, nagbabala ang Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) na posibleng masira ang Angat Dam kung gagalaw ang West Valley Fault Line (WVF) na posibleng lumikha ng lindol na may lakas na 8 magnitude.  Dino Balabo

Pagyanig ng Bustos dam, pinangangambahan

 

Bustos Dam

BUSTOS, Bulacan—Hindi pa man umaabot sa spilling level na 17.80 meters above sea level (masl) ang tubig sa Bustos Dam ay nagpapatapon ng ito ng tubig.

Ito ay bahagi ng pangangalaga sa nasabing dam na may anim na rubber gates, kaya’t ito ang itinuturing na longest rubber gate dam, sa buong Asya.

Ayon kay Inhinyero Precioso Punzalan ng National Irrigation Administration na siyang namamahala sa dam, iniiwasan nila na umbot sa 17.70 masl ang water elevation doon upang maiwasan ang pagyanig.

“Pag mataas ang water elevation, yumayanig ang mga rubber gates, lalo na pag may alon sa reservoir,” sabi ni Punzalan.

Engr. Punzalan habang kinakapanayam ng BulSU students

Ipinaliwanag niya na ang nasabig pagyanig ay maaaring maging sanhi ng pagkasira ng rubber gate dahil ang mga ito inflatable o may hangin sa loob at nakaturnilyo lamang.

“Siyempre, kagagalaw niyan dahil sa vibrations, maaaring masira yung pagkakaturnilyo at tuluyang matanggal ang rubber gate,” sabi niya.

Ito ay maaaring magbunga ng pagbaha sa mga bayan sa ibaba ng Ilog Angat, tulad ng mga bayan ng Pulilan, Calumopit at Hagonoy; bukod pa sa maaaring maging problema sa kakulangan sa patubig ng magsasaka sa panahon ng tag-araw.

Ayon kay Punzalan, kapag nabuksan ang isang rubber gate ng Bustos Dam ay tatapon ang 500 hanggang 600 cubic meters per second ng tubig.

Ang dami ng tubig na ito ay maaring maghatid ng pagbaha sa Calumpit at Hagonoy, depende sa kalagayanng ng panahon at lalim ng tubig sa kailugan.

Bukod sapag-iingat sa pagyanig ng mga rubber gate, iginiit pa ni Punzalan, sa talagang pinananatili nila ang water elevation sa dam upang hindi ito umabot sa lalim na 18 masl.

Ipinaliwanag niya na kapag umabot sa nasabing water elevation ang tubig sa dam, awtomatikong  iimpis ang dalawang inflatable rubber gate nito.

Ang pag-impis na ito ay magiging daan sa pagtapon ng 1,200 hanggang 1,500 cms na tubig depende sa lalimng tubig sa reservoir at kalagayan ng panahon.

Ang dami ng tubig na tatapon ay tiniyak ni Punzalan na muling magpapalubog s amga bayan ng Pulilan,Paombong, Hagonoy at Calumpit.

Matatandaan na noong 2011, lumubog ang mga nasabing bayan sa malalim na baha dahil sa pagpapatapon ng Bustos Dam ng 1,700 cms ng tubig hatid ng malakas na ulan ng Bagyong Pedring.

Ang 700cms na pinatapon ng Bustos Dam noon ay nagmula sa Angat Dam sa bayan ng Norzagaray.

Sa kabila namn ng unti-unting pagpapatapon ng tubig ng Bustos Dam, ipinaliwanag ni Punzalan, na hindi naman maaring pababain ng husto ang water elevation sa dam.

“Hanggang 17.40 masl lang ang pinakamababa naming dahil kailangang may tumapong tubig sa ibabaw ng rubber gates,”sabi niya.

Ipinaliwanag na Punzalan naang pagpapaapaw ng tubig sa rubber gates ay bahagi rin ng pangangalaga sa mga ito.

Ayon kay Punzalan,kailangan panatilihin nilang malamig ang rubber gate sa pamamagitanng pagpapaapaw ng tubig upang hindi ito direktang nasisinagan ng araw.

Katuladng ibang produktong yari sa goman, ang direktang sikat ng araw ay nagpaparupok sa rubber gate ng dam.

Inihalimbawa ni Punzalan ang sumabot na rubber gate dam sa Florida sa Estados Unidos.

Ang nasabing rubber gate ay halos kasabay na ikinabit ng rubber gates sa Bustos Dam.

Iyon ay nasira dahil init ng araw na halos nakakatulad ng panahon sa Pilipinas.

“Tropical country ang Pilipinas at halos nakakatulad ng panahon sa Florida kaya, maaring masira din agad ang mga rubber gates natin,” sabi niya.

Batay sa pag-aaral,ang rubber gates ay mag life span na 30 taon, ngunit ang sumabog sa Florida ay nasa 15 taon pa lamang.

“Dahil yan sa constant exposure to element katulad ng sunlight,”sabi niya.

Ang kalagayang ito ay ikinabahala ng mga opisyal ng NIAat ni Gob. Wilhelmino Alvarado kaya’t nanawagan sila sa Malakanyang para sa mabilisang pagpapakumpuni sa Bustos Dam.

Ito ay upang palitan ng kongkreto ang mga rubber gate.

Agad namang tumugon ang Malakanyang sa pamamagitan ng paglalaan ng may P1.5-Bilyong pondo.

Ngunit hanggang sa kasalukuyan ay  hindi panasisimulan ang pag-aaral sa gagawing disenyo sa dam, at hindi pa rinnasisimulan ang pagpapasubasta sapagkukuni nito.  Dino Balabo

PAALALA:  Ang artikulong ito ay unang nalathala sa October 4-10, 2013 edition ng Mabuhay.