Pagyanig ng Bustos dam, pinangangambahan

 

Bustos Dam

BUSTOS, Bulacan—Hindi pa man umaabot sa spilling level na 17.80 meters above sea level (masl) ang tubig sa Bustos Dam ay nagpapatapon ng ito ng tubig.

Ito ay bahagi ng pangangalaga sa nasabing dam na may anim na rubber gates, kaya’t ito ang itinuturing na longest rubber gate dam, sa buong Asya.

Ayon kay Inhinyero Precioso Punzalan ng National Irrigation Administration na siyang namamahala sa dam, iniiwasan nila na umbot sa 17.70 masl ang water elevation doon upang maiwasan ang pagyanig.

“Pag mataas ang water elevation, yumayanig ang mga rubber gates, lalo na pag may alon sa reservoir,” sabi ni Punzalan.

Engr. Punzalan habang kinakapanayam ng BulSU students

Ipinaliwanag niya na ang nasabig pagyanig ay maaaring maging sanhi ng pagkasira ng rubber gate dahil ang mga ito inflatable o may hangin sa loob at nakaturnilyo lamang.

“Siyempre, kagagalaw niyan dahil sa vibrations, maaaring masira yung pagkakaturnilyo at tuluyang matanggal ang rubber gate,” sabi niya.

Ito ay maaaring magbunga ng pagbaha sa mga bayan sa ibaba ng Ilog Angat, tulad ng mga bayan ng Pulilan, Calumopit at Hagonoy; bukod pa sa maaaring maging problema sa kakulangan sa patubig ng magsasaka sa panahon ng tag-araw.

Ayon kay Punzalan, kapag nabuksan ang isang rubber gate ng Bustos Dam ay tatapon ang 500 hanggang 600 cubic meters per second ng tubig.

Ang dami ng tubig na ito ay maaring maghatid ng pagbaha sa Calumpit at Hagonoy, depende sa kalagayanng ng panahon at lalim ng tubig sa kailugan.

Bukod sapag-iingat sa pagyanig ng mga rubber gate, iginiit pa ni Punzalan, sa talagang pinananatili nila ang water elevation sa dam upang hindi ito umabot sa lalim na 18 masl.

Ipinaliwanag niya na kapag umabot sa nasabing water elevation ang tubig sa dam, awtomatikong  iimpis ang dalawang inflatable rubber gate nito.

Ang pag-impis na ito ay magiging daan sa pagtapon ng 1,200 hanggang 1,500 cms na tubig depende sa lalimng tubig sa reservoir at kalagayan ng panahon.

Ang dami ng tubig na tatapon ay tiniyak ni Punzalan na muling magpapalubog s amga bayan ng Pulilan,Paombong, Hagonoy at Calumpit.

Matatandaan na noong 2011, lumubog ang mga nasabing bayan sa malalim na baha dahil sa pagpapatapon ng Bustos Dam ng 1,700 cms ng tubig hatid ng malakas na ulan ng Bagyong Pedring.

Ang 700cms na pinatapon ng Bustos Dam noon ay nagmula sa Angat Dam sa bayan ng Norzagaray.

Sa kabila namn ng unti-unting pagpapatapon ng tubig ng Bustos Dam, ipinaliwanag ni Punzalan, na hindi naman maaring pababain ng husto ang water elevation sa dam.

“Hanggang 17.40 masl lang ang pinakamababa naming dahil kailangang may tumapong tubig sa ibabaw ng rubber gates,”sabi niya.

Ipinaliwanag na Punzalan naang pagpapaapaw ng tubig sa rubber gates ay bahagi rin ng pangangalaga sa mga ito.

Ayon kay Punzalan,kailangan panatilihin nilang malamig ang rubber gate sa pamamagitanng pagpapaapaw ng tubig upang hindi ito direktang nasisinagan ng araw.

Katuladng ibang produktong yari sa goman, ang direktang sikat ng araw ay nagpaparupok sa rubber gate ng dam.

Inihalimbawa ni Punzalan ang sumabot na rubber gate dam sa Florida sa Estados Unidos.

Ang nasabing rubber gate ay halos kasabay na ikinabit ng rubber gates sa Bustos Dam.

Iyon ay nasira dahil init ng araw na halos nakakatulad ng panahon sa Pilipinas.

“Tropical country ang Pilipinas at halos nakakatulad ng panahon sa Florida kaya, maaring masira din agad ang mga rubber gates natin,” sabi niya.

Batay sa pag-aaral,ang rubber gates ay mag life span na 30 taon, ngunit ang sumabog sa Florida ay nasa 15 taon pa lamang.

“Dahil yan sa constant exposure to element katulad ng sunlight,”sabi niya.

Ang kalagayang ito ay ikinabahala ng mga opisyal ng NIAat ni Gob. Wilhelmino Alvarado kaya’t nanawagan sila sa Malakanyang para sa mabilisang pagpapakumpuni sa Bustos Dam.

Ito ay upang palitan ng kongkreto ang mga rubber gate.

Agad namang tumugon ang Malakanyang sa pamamagitan ng paglalaan ng may P1.5-Bilyong pondo.

Ngunit hanggang sa kasalukuyan ay  hindi panasisimulan ang pag-aaral sa gagawing disenyo sa dam, at hindi pa rinnasisimulan ang pagpapasubasta sapagkukuni nito.  Dino Balabo

PAALALA:  Ang artikulong ito ay unang nalathala sa October 4-10, 2013 edition ng Mabuhay.

One Bulacan PRIDE ilulunsad

LUNGSOD NG MALOLOS – Magkakasamang ilulunsad nina  Gob. Wilhelmino M. Sy-Alvarado, Executive Secretary Paquito Ochoa Jr. at Cong. Joselito Mendoza ang One Bulacan Program for Rapid Industrialization and Development (PRIDE) kung saan magiging saksi ang mahigit 3,500 na mga Bulakenyo sa darating na ika-8 ng Marso sa Bulacan Capitol Gymnasium.

Kaugnay ng adhikain ng administrasyong Aquino na makamit ang mabilis at tuluy-tuloy na pag-unlad ng ekonomiya, layunin ng programang ito na madagdagan ang produksyon sa pamamagitan nang paglikha ng mga oportunidad at pantay na pamamahagi nito upang unti-unting maibsan ang  kahirapan at mapabuti ang buhay ng mga Pilipino.

Ayon kay ES Ochoa, patunay ang programang ito ng matibay na pagsasamahan sa pagitan ng lokal at nasyunal na pamahalaan at ng pribadong sektor.

“We want to create new engines of economic growth, and Bulacan will be among the pilot provinces for this initiative,” pahayag ni Ochoa habang ipinaliliwanag na ang istratehiyang ito ay nananawagan para sa masiglang ekonomiya sa pamamagitan ng matibay na pagsasamahan ng pamahalaang nasyunal, lokal at pribadong sektor.

“Our goal is to make Bulacan a new engine of economic growth,” tugon ni Alvarado habang ipinahahayag ang kagandahan ng lokasyon ng Bulacan na makatutulong sa industriyalisasyon at pag-unlad ng Luzon.

 “Tamang tama ang ating lokasyon. Itinuturing ang Bulacan na Gateway to the North. Kaya ang industriyalisasyong mangyayari sa ating lalawigan ay magpapayabong rin ng ekonomiya ng ibang lalawigan sa Central at Northern Luzon,” paliwanag ni Alvarado.

Sinabi naman ni Mendoza,“One Bulacan PRIDE will strengthen existing industries in Bulacan and establish new one that will optimize the use of the province’s natural wealth, expand its productive capacity, create jobs and economic opportunities, and increase the incomes of Bulakeños.”

Ilan sa mga nais makamit ng programang ito ang pagkakaroon ng jewelry-making complex at promosyon nito upang makasabay sa internasyunal na merkado, na makatutulong rin sa pag-angat ng turismo. Para naman mapalakas ang industriya ng agrikultura, binabalak ang pagtatayo ng food processing at packaging  facility.

Bukod dito, nais din ng programang ito na magamit ng mainam ang yamang mineral ng lalawigan sa pamamagitan ng pagtatayo ng mineral processing center at downstream manufacturing plants.

Tinitingnan din ang potensyal ng mga bayan ng Pulilan, Plaridel at Baliwag na maging highly urbanized district kung saan itatayo ang Bulacan’s Business and Financial District, ang mabilis na pagbabago ng Angat After-Bay Regulator dam sa pagiging Eco Park at Water Sports complex, pagtatayo ng Technohub sa Malolos kasama ang Department of Science and Technology at marami pang iba.

 “Napakagandang programa nito kung talagang maisasagawa at kung magtutulungan, palagay ko kayang kaya natin itong matupad, kayang kaya pa nating umunlad,” ani Alvarado.

Philippine Dome at paglipat ng ABS-CBN sa Bulacan, tanda ng kaunlaran

Ang itinatayong Philippine Dome ng Iglesia ni Cristo na matatagpuan sa Bocaue, Bulacan.

MALOLOS—Umaasa ang Bulacan sa higit na madaragdagan ang negosyo sa lalawigan sa napipintong paglipat ng ABS-CBN Network  sa taong ito at pagtatapos ng Philippine Dome ng Iglesia ni Cristo sa susunod na taon.

Bukod sa mga ito, kinukunsidera din ng negosyanteng si Ramon Ang ang pagtatayo ng isang international port sa baybayin ng lalawigan.

Ayon kay Gob. Wilhelmino Alvarado, malaki ang posibilidad na magsimula ang pagli[pat ng ABS-CBN sa Lungsod ng San Jose Del Monte sa taong ito.

Ito ay dahil sa ang nasabing television network ay may pag-aaraing 100 ektrayang lupain sa nasabing lungsod.

Sa kanyang lingguhang palatuntunan sa Radyo Bulacan na isinasahimpapawid tuwing Sabado, sinabi ng gobernador na hindi na makakaiwas sa malawakang kaunalaran ang Bulacan.

“Ang  trend ng  economic development ngayon ay  going north of Manila and Bulacan is poised to benefit from it,” ani Alvarado.

Sinabi niya sa kanilang pag-uusap ni Gabi Lopez, ang pangulo ng ABS-CBN, binanggit nito ang planong paglipat ng television network sa lungsod ng SJDM.

Hindi binanggit ni Alvarado kung saan sa nasabing lungsod lilipat ang television network, ngunit ayon sa mga resident eng nasabing lungsod na malaki ang posibilidad na ang lipatan ay ang New Town subdivision sa Barangay Bagong Bayan ng nasabing lungsod.

Ang nasabing subdivision ay pag-aari ng pamilya Puyat na sinimulang i-debelop noong dekada 70 ngunit hindi naibenta dahil sa nabubugahan ito ng mga pabrika ng semento noong mga panahong iyon. 

Sa kasalukuyan ay wala na ang mga nasabing pabrika ng semento.

Ayon kay Alvarado, balak ng ABS-CBN na magtayo ng malaking studio sa SJDM na makakahalintulad ng Universal Studios sa Estados Unidos.

Ang lumang gusali naman ng television network sa Lungsod ng Quezon ay gagamiting commercial space tulad ng call center.

Idinagdag pa ng gobernador na sa kanilang pag-uusap ni Lopez, isa sa mga naging katanungan nito ay kung maaapektuhan ng planning international port ni Ramon Ang ang magiging lokasyon ng kanilang studio.

Nguniy sinabi umano ni Alvarado na hindi dahil ang proyekto ni Ang ay ilalatag sa baybayin ng Bulacan.

Bukod naman sa dalawang higanteng proyekto, inaasahang matatapos sa susunod na taon ang Philippine Dome ng Iglesia ni Cristo sa bayan ng Bocaue.

Ang nasabiong dome ay sinasabing pinakamalaki sa buong mundo.

Ito ay inaasahang pasisinayaan sa susunod na taon kaugnay ng pagdiriwang ng ika-100 anibersaryo ng pagkakatatag ng Iglesia ni Cristo.

Bukod sa nasabing dome, nakaplano at itinatayo na rin ang konstruksyon ng malaking pagamutan, sports complex at pamantasan sa tabi ng pasilidad ng Philippine Dome.

Kaugnay nito, itinanggi naman ni Mayor Patrick Meneses na may itatayong malaking port sa baybayin ng bayan ng Bulakan.

Sinabi niya na hindi totoo ang nasabing balita.

Ngunit ayon sa mga resident eng nasabing bayan, marami na ang namimili ng palaisdaan sa baybayin ng nasabing bayan at kabilang doon ang ilang kaanak at kaibigan ni Meneses.  (Dino balabo)

INGAT-PAPUTOK: Benta inaasahang hihina dahil sa kalamidad, ngunit umaasa ring makakabawi

BOCAUE, Bulacan—Umaasa ang mga kasapi ng Philippine Pyrotechnics Manufacturers and Dealers Association, Inc., (PPMDAI) na kikita at makakabawi sila benta ng paputok sa taong ito.

Kaugnay nito, pinangunahan ni Gob. Wilhelmino Alvarado ang pagsasagawa ng isang inspeksyon sa barangay Turo ng bayang ito noong Huwebes, Disyembre 13 kung saan binigyang diiin niya ang kampanyang Ingat paputok ng pamahalaang panglalawigan.

Ang inspeksyon ay ikalawa sa loob ng talong araw matapos magsagawa ng inspeksyon ng Bureau of Fire Protection sa nasabing lugar noong Martes, na hindi naman ikinatuwa ng mga nagtitinda ng paputok.

Ito ay dahil dumadalas ang pagsasagawa ng magkakahiwalay na inspeksyon ng ibat-ibang ahensiya ng pamahalaan na ayon sa mga nagsisipagtinda ay isang “papogi” lamang upang ipakitang nagsisipagtrabaho ang mga ito.

Ayon kay Maricel Santos-Cruz, hepe ng Provincial Public Saffairs Office (PPAO), ang mga inspeksyon ay bahagi nbg kampanya ng pamahalaan na mapataas ang anatas ng kaalaman ng mga taumbayan hinggil sa ligtas na paggamit ng paputok.

Ngunit para sa mga nagsisipagtinda, nakakasagabal sa kanilang pagtitnda ang magkakahiwalay na inspeksyon ng ibat-ibang ahensiya.

Inayunan ito ni Vimmie Erese, ang pangulo ng PPMDAI.

Ayon kay Erese, na malaki ang posibilidad na bumabang muli ang kanilang benta sa taong ito.

Gayunpaman, nagpahayag siya ng pag-asa na “baka mabawi rin kahit puhunan lang.”

Bilang pangulo ng PPMDAI, sinabi ni Erese na kinikilala nila ang kalagayan ng bansa ngayon na katula dnoong nakaraang taon ay sinalanta rin ng bagyo, partikular na ang Mindanao.

Sinabi niya na dahil sa kalamidad may posibilidad na humina ang kanilang benta dahil sa mas binibigyang prayoridad ngayon ng mga tao ang pagtulong sa kanilang kaanak at kaibigan na makabangon sa pinsalan ng kalamidad na hatid ng bagyong Pablo.

Gayunpamn, sinabi niya na umaasa sila na mabebenta pa rin ang kanilang mga produkto lalo na kung seryosong ipatutupad ng gobyerno ang batas na sumasaklaw sa ipinagbabawal o naglalakihang paputok, bukod pa sa mga smuggled o ipinuslit sa Bureau of Customs.

Nilinaw din ni Erese na dapat tugisin ng pulisya ang mga gumagawa at nagbebenta ng mga naglalakihang paputok, bukod pa sa mga nagbebenta ng smuggled products.

Iginiit niya na ang mga naglalakihan o oversized na paputok ang karaniwang nagiging sanhi ng pagkasugat o kamatayan.

Inayunan din ito ni Gob. Alvarado nna nag-atas sa panglalawigang pulisya sa pamumuno ni Chief Supt. Noli Talino na magsagawa ng regular na inspection at pagbabantay sa paputok.

Tiniyak din ni Alvarado ang kaligtasan ng mga mamimili sa pag-aatas sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDDRMO) na maglagay ng trak ng bumbero at ambulansiya di kalayuan sa barangay Turo.

Ito ay upang makatugon agad ang mga ito kung sakaling magkaroon ng insidente.

Inatasan din ng punong lalawigan ang PPAO na magpamahagi ng mga polyeto upang maipaliwanag sa taumbayan ang ligtas na paggamit ng paputok.

Samantala sinabi ng mga nagsisipagtinda sa bayang ito na dapat ay magkaisa ang mga ahensiya ng pamahalaan sa pagsasagawa ng inspeksyon, sa halip na magkanya-kanya.

Ito ay bilang tugon sa hiwalay na inspeksyon ng BFP noong Martes kung saan ay may sinasabing mga paglabag ang ilang tindahan, ngunit wala namang hinuli o ipinasarang tindahan.

Ito ay dahil sa tanging ang pulisya lamang ang maaaring manghuli at magpatupad ng batas partikular na sa mga ilegal na paputok.

Matatandaan na noong nakaraang taon, maging ang National Bureau of Investigation (NBI) ay nagsagawa ng sariling inspeksyon sa mga tindahan sa bayang ito. (Dino Balabo)