2 gusali ng ICSM naabo, higit sa P20-M ang pinsala

MALOLOS— Tinupok ng apoy sa loob lamang ng halos tatlong oras noong Biyernes ang dalawang gusali ng Immaculate Conception School of Malolos (ICSM) na sa loob ng mahigit 70 taon ay nagsilbing bantayog sa paghubog sa mga kabataan sa lungsod na ito.

Tinatayang aabot naman sa mahigit P20-M ang halaga ng pinsala ng sunog na umabot ng anim na oras bago tuluyang naapula, samantlang isang rumespondeng bumbero ang nasugatan sa sunog na umabot ng ikatlong alarma.

Kaugnay nito, tiniyak ng pamunuan ng ICSM na magbabalik sa klase ang may 1,600 mag-aaral nito sa loob ng dalawang linggo makaraang magpalabas ng pahayag ilang oras matapos ang sunog.

Nag-alok naman ng mga pasilidad ang pamahalaang lungsod ng Malolos para pansamantalang magamit ng  ng mga mag-aaral, ngunit mas pinili ng pamunuan ng paaralan ang pasilidad ng Simbahan ng Barasoain na kanilang isasaayos sa susunod na isang linggo.

Himala namang nakaligtas sa sunog ang katabing Basilica Minore na noong 1899 ay ipinasunog ni dating Heneral Antonio Luna habang tumatakas ang mga rebolusyunaryo mula sa paparating na puwersa ng mga Amerikano.

Ang Basilica Minore na dating kilala bilang Katedral ng Malolos,ang sentro ng pamunuan ng Diyosesis ng Malolos sa Bulacan at Lungsod ng Valenzuela.

Ang sunog sa ICSM ay nagsimula bandang alas-3 ng madaling araw noong Biyernes,Hunyo 13.  Ang apoy nito ay nakontrol sa ganap na alas-5:09 ng umaga at tuluyang naapula sa ganap na alas-9:14 ng umaga.

Ayon sa security guard ng City of Malolos Water District (CMWD) na nakilalang si Abdul Hassan, nagsimula ang sunog ng magliyab ang kawad ng kuryente sa poste sa labas ng bakod ng paaralan.

Ito ay agad na gumapang sa dalawang gusali at sa loob lamang ng ilang oras ay natupok ito.

Kinatigan ni Monsignor Pablo Legazpi, rector ng ICSM ang pahayag ni Hassan ng kanyang sabihing mabilis ang pagkalat ng apoy dahil sa malakas ang hangi at yari sa kahoy ang dalawang gusali.

Ikinuwento niya na ang dalawang gusali ay itinayo noong 1937.

Hinggil sapinamulan ng sunog, sinabi ni Legazpi na tuwing gabi ay ibinababa nila ang breaker ng kuryente sa mga gusali upang walang dumaloy na kuryente.

Ito raw ay bahagi ng kanilangpag-iingat sa dalawang matandang gusali na yari sa kahoy na nasunog.

Nilinaw pa ni Legazpi na kapapalit lamang nila ng mga kawad ng kuryenteng nakainstalasyon sa gusali, bukod pa sa magkakahiwaly ang linya para sa ilaw, bentilador at mga airconditioners upang matiyak na hindi iyon mag-o-overload.

Sa kanyang pagtaya, aabot sa mahigit P20-M ang halaga ng ari-ariang nasunog kasama ang limang sasakyang ginagamit para sa pagsundo at paghahatid sa mga mag-aaral.

Batay naman sa pahayag ng Bureau or Fire Protection (BFP) walang tao sa loob ng paaralan ng maganap ang sunog, ngunit isang rumespondeng bumbero ang nasugatan sa pag-apula sa apoy.

Siya ay nakilalang si FO1 Edward Sullivan ng BFP-Malolos.

Kinatigan din ng BFP-Malolos ang mabilis na pagkalat ng apoy, kaya’t sa umpisa pa lang ng sunog ay itinaas na nila sa ikatlong alarma ang pagtawag ng saklolo sa mga kapwa bumbero.

Sa kasalukuyan patuloy pa ang imbestigasyon ng BFP upang matukoy ang pinagmulan ng sunog.  Dino Balabo

Libo-libo lumahok sa Linggo ng palaspas, benta ng palaspas bumaba

Barasoain Church. Anjeline Domingo

 STA. MARIA, Bulacan—Muling natigib ng libo-libong mananampalatay ang bawat simbahan sa Bulacan kaugnay ng pagdiriwang ng Linggo ng Palaspas.

Karaniwan sa mga nagsimba ay bumili ng palaspas sa labas ng simbahan, ngunit ilang nagtitinda ang nagsabing mas mababa ang kanialng benta sa taong ito.

Ang Linggo ng Palaspas at hudyat ng isang linggong paggunita ng sambayanang kristiyano sa taunang semana santa na tinatampukan ng pagtitika, panalangin, penitensiya, pabasa ng pasyon, pagtatanghala ng mga senakulo at pag-aayuno.

San Isidro Labrador Church, Pulilan. Annejoelica Esguerra

Ito isa ring pag-aalala sa muling pagpasok ni Hesu-Kristo sa lungsod ng Jerusalem may 2,000 taon na ang nakakaraan.

Batay sa sa Bibliya, si Hesu Kristo na sakay ng isang asno ay sinalubong ng mga taga Jerusalem ng may pagbubunyi na natutulad sa sa isang hari.

Ito ay dahil sa panahojg iyon, ang bansang Israel ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga Romano at ang mga Israelita at naghahangad na magkaroon ng isang hari na magliligtas sa kanila.

Ngunit batay sa mas naunang paliwanag ni Fr. Pros Tenorio, kura paroko ng Divine Mercy National Shrine sa Marilao, ang pagpasok ng Panginoong Hesu-Kristo sa Jerusalem sakay ng isang asno ay may ibang mensahe.

Ito ay nagbabadya ng pagliligtas sa kasalanan ng sangkatauhan.

Ipinaliwanag pa ng pari na ang kung ang mga Israelita ay naghahangad ng kaligtasan sa mga Romano, ang hatid ni Hesu-Kristo ay kaligtasan ng espiritu at hindi ng katawang lupa.

Sta. Maria Church. Jedd Santos

Kaugnay nito, sinalubong ng mga Bulakenyo ang pagdiriwang ng Linggo ng Palaspas ng may pag-asa at pagpapakumbaba.

Ayon kay Jun Santos, 38 ng bayang ito, sisimulan niya ang isang linggong pag-aayuno.

Iginiit niya na ito ay hindi lamang para sa pagbabawas ng pagkain, sa halip ay pagtigil sa bisyo tulad ng paninigarilyo.

Ang iba naman ay umaasa ng biyaya na ihahatid sa kanila ng nabendisyunang palaspas.

Sa bayan ng San Rafael, ang pagbebedisyon sa s amga palaspas ay pinangunahan ng mga pari ay mga lay leader ng simbahan tulad ni Dely Gonzales.

Sa Lungsod ng Malolos, sinabi ni Leonas Robena na medyo bumaba ang benta nila ng palaspas.

“Mas matumal ngayon,” ani Robena na 10 taon ng nagtitinda nt palaspas na yari sa dahon ng palmera at sasa.

Katulad ni Robena, si Roslyn Cruz ng Bocaie ay dumayo pa sa Simbahan ng Barasoain upang magbenta ng palaspas.

Sinabi ni Cruz na hindi sila makapagtaas ng presyo dahil ang karaniwang tawad sa kanila ay halagang P20.

Sa bayan ng Hagonoy, maaga ring nagsigising ang mga residente upang lumahok sa Linggo ng Palapas.

Ito ay isinagawa sa Pambansang Dambana ni Sta. Ana na alas-5 pa lamang ng madaling araw ay tigib na ng tao, samantalang ang bawat bukana ng bakuran ng simbahan  ay may nagtinda ng palaspas.  (Nina Dino Balabo, Jedd Santos,  Elaine Bautista, at Anjeline Domingo).

Katiwalian tutuldukan, ani PNoy

MALOLOS—Muling tiniyak ni Pangulong Benigno Aquino III na tutuldukan niya ang katiwalian sa gobyerno at binigyang diin na ang adhikain ng kanyang administrasyon ay sumasalamin sa prinsipyo ng Unang Republika ng Pilipinas.

Ito ang buod mensahe ng Pangulo na binasa ni dating Senador Ramon Magsaysay Jr., sa ika-114 guning taong pagdiriwang ng pagpapasinaya sa Unang Republika ng Pilipinas na isinagawa sa makasaysayang Simbahan ng Barasoain sa lungsod na ito noong Enero 23.

“Sa tingin ko po ay malinaw na sa lahat na walang puwang para panglalamang ang tuwid na landas.Papanagutin natin ang mga nagsamantala sa katungkulan at kapangayarihan. Sisiguruhin natin na ang interes ng marami ang ating isinusulong, at gagawin natin ang lahat upang tuldukan ang katiwalin upang magdulot ng kaunlaran,”  sabi ng Pangulo sa kanyang mensahe na binasa ni Magsaysay.

Nagbabala rin siya na posibilidad na magbalik sa madilim na kabanata ng kasaysayan ang bansa kung ang mga mamamayan ay mananatiling manhid at magsasawalang kibo sa pag-abuso ng mga opisyal ng pamahalaan.

Hinikayat din ng Pangulo angmga mamamayan na laging alalahanin ang kahalagahan ng kalayaan at Saligang Batas bukod sa “kailangan ang pakikiisa ng bawat Pilipino upang maipagpatuloy ang positibong bunga ng pagtahak sa tuwid na daan.”

Sa nasabing mensahe, nagbalik-tanaw ang Pangulo sa pagtatag ng Unang Republika na tinapukan ng pagbuo ng Saligang Batas na pinagtibay ng Kongreso ng Malolos.

Sinabi niya na 70 pangunahin pinuno sa bansa noong panahong iyon ang nagtipon sa Barasoain at pinagkasunduan ang pangangalaga sa kalayaan.

Sa pagpapatibay nhg Saligang Batas ng Malolos ay iniluwal ang Unang Republika ngv Pilipinas na ayon sa Pangulo ay “sagisag ng katuparan ng mga pangarap na ipinaglaban ng ating mga bayani.”

Binigyan diin niya ang tatlong pangunahing elemento ng pagkakatatag ng Unang Republika: “ang pagkalas mula sa tanikala ng dayuhan, mamumuhay na malaya at nagsasarili, at pagpapatunay sa mundo na ang Pilipinas ay para sa Pilipino.”

Bukod dito ipinaalala niya ang kahalagahan ng Saligang Batas na pinagtibay sa Malolos dahil  “nakapaloob dito ang mga tuntunin na dapat sundin, nagsilbi ito bilang batayan kung paano natin tutuparin ng marangal at mahusay ang tungkulin natin bilang mamamayan at linggkod bayan.”

Ayon sa Pangulo ang pagtukoy sa karapatan ng mamamayan at ng mga namumuno ay ang “ang diwa ang pagkakapantay panatay natin” dahil “bilang mamamayan nagpapailalim tayo sa iisang batas na susundin ng lahat mayaman o mahirap.”

Ngunit sa paglipas ng panahon, may mga taong nagtangka na baluktutimn ang Saligang Batas at tinangkang gamitin ito sa kanilang pansariling interes.

Ayon sa Pangulo hindi magtatagumpay ang mga nagtatangkang baluktutin ang batas, dahil sila ay pipiglan.

Bukod dito, sinabi niya na patuloy ang pagsisikap ng pamahalaan upang lalo pang mapatingkad pa ang demokratikong sistema ng ating bansa na ang ganap na kapangyarihan ay nagmumula at angkin ng sambayanang Pilipino.

Tiniyak din ng Pangulo sa kanyang mensahe na “hindi natin bibiguin ang tiwala ang taumbayan, nakahanda tayong ipagtanggol ang bansa anumang banta at peligro. Ngayon isang bansa tayong may sariling soberanya may sariling batas, pamahalaan at pagkakakilalanlanI Ito ang kongkretong patunay sa tagumpay mga pinunong nakipaglaban para sa ating kalayaan.”  (Dino balabo)

ARAW NG REPUBLIKA: PNoy, “El Presidente” at “Darna”lalahok sa Araw ng Republika

MALOLOS—Payak ang inihandang pagdiriwang para sa paggunita ng ika-114 na taon ng Araw ng Republika sa Barasoain sa Enero 23 na idineklarang isang non-working holiday sa Bulacan ng Malakanyang.

Ngunit inaasahang dudumugin ito ng mga Bulakenyo na nais masilayan hindi lamang si Pangulong Benigno Aquino, kungdi ang mga bituin ng pinilakang tabing na nagsiganap sa mga pelikulang “El Presidente” at “Darna.”

Kaugnay nito, kinumpirma ni Gob. Wilhelmino Alvarado noong Sabado, Enero 19 inimbitahan bilang panauhing tagapagsalita si Pangulong Aquino sa nasabing pagdiriwang.

Ngunit iginiit niya na may posibilidad na hindi makarating ang Pangulo dahil sa aalis ito ng bansa sa nasabing araw upang dumalo sa pulong ng mga opisyal sa World Economic Forum (WEF) sa Swrizerland.

“Naghihintay pa kami ng kumpirmasyon,” ani Alvarado at iginiit na walang pasok sa Bulacan sa Enero 23 dahil sa Proclamaton No. 533 na nilagdaan ni Executive Secretary Paquito Ochoa Jr.m noong Disyembre 12.

Layunin ng proklamasyon ang malawakang pag-alaala sa nasabing araw na inilarawanni Alvarado bilang araw ng pagsilang ng pamahalaang Pilipino.

Iginiit pa niya na noon pang nakaraang linggo ay abala na ang kapitolyo at ang pamahalaang lungsod ng Malolos sa paghahanda para sa payak na pagdiriwang.

“Gusto kasi ng Pangulo ay simpleng pagddiriwang lamang dahil tinamaan tayo ng kalamidad noong Agosto at iba pang bahagi ng Pilipinas bago matapos ang 2012,” ani Alvarado sa kanyang lingguhang programang “the Governor’s Hour” na isinahimpapawid sa Radyo Bulacan noong Sabado, Enero 19.

Sa kabila naman ng pagahahanda para sa payak na pagdiriwang, inaasahang dudumugin ng mga Bulakenyo ang pagdiriwang dahil sa inaasahang pagdating ni Gob. ER Ejercito ng Laguna at Gob. Vila Santos ng Batangas.

Ang dalawa ay kapwa dating bituin sa pinilakang tabing ngunit paminsan-minsan ay gumagawa pa rin ng pelikula.

Si Gob. Santos ay higit na napatanyag sa kanyang pelikulang “Darna” Sis. Stella L” at iba pa, samantalang katatapos lamang ni Gob. Ejercito sa pelikulang “El Presidente.”

Bukod sa dalawang gobernador, inaasahan din ang paglahok nina Gob. Juanito Victor Remulla ng Cavite, Lilia Pineda ng Pampanga, Aurelio Umali ng Nueva Eciaja, Victor Yap ng Tarlac, Wilhelmino Alvarado ng Bulacan at Mayor Alfredo Lim ng Maynila.

Ayon kay Mayor Christian Natividad, ang mga nasabing opisyal ay kanilang inanyayahan sa layuning higit na mapalawak ang pagdiriwang ng Araw ng Republika.

“Hindi lang Bulacan ang nakinabang sa pagpapasinaya ng Republika sa Malolos noong 1899, buong Pilipinas ang nakinabang, pero ang Bulacan lamang ang gumugunita sa Araw ng Republika,” ani Natividad.

Nilinaw din niya ang dahilan ng pag-iimbita sa mga pinuno ng mga nasabing lalawigan at lungsod.

Ayon kay natividad ang mga nasabing lalawigan at lungsod ay kumakatawan sa walong sinag ng araw sa watawat ng Pilipinas.

Ang walong sinag na araw sa bandila ay kumakatawan sa unang walong lalawigang nag-aklas at lumahok sa rebolusyon laban sa rehimeng Kastila sa Pilipinas.

Enero 23, deklaradong holiday sa Bulacan

Idineklara ni Pangulong Benigno Aquino III ang Enero 23 kada taon bilang “Araw ng Republikang Filipino, 1899” bilang pag-alaala sa pagkakatatag ng Unang Republika ng Pilipinas.

Sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 533 na nilagdaan ni Executive Secretary Paquito Ochoa Jr. nitong Enero 9, 2013, ginawa ng Pangulo ang deklarasyon upang kilalanin ang naturang araw bilang isang mahalagang kaganapan sa kasaysayan ng bansa.

Kamakailan lamang ideneklara rin ni Pangulong Aquino ang nabanggit na petsa bilang isang special non-working holiday sa lalawigan ng Bulacan upang bigyan ng pagkakataon ang mga mamamayan na ipagdiwang ito.

Matatandaan na noong Enero 23, 1899, pinasinayaan ang Unang Republika ng Pilipinas na kilalang rin bilang Malolos Republic sa simbahan ng Barasoain, lungsod ng Malolos.

Ito rin ang kauna-unahang malayang republika sa buong Asya.

Si Heneral Emilio Aguinaldo ang unang naging Pangulo ng Republika ng Pilipinas. (CLJD/VFC-PIA 3)

Barasoain Church

Bukod sa pagiging isang maksaysayang lugar sa lalawigan ng Bulacan, ang Simbahan ng Barasoain sa Lungsod ng Malolos ay paborito ring laruan ng mga mga batang nakatira sa pamayanan sa paligid nito.

Ang maksaysayan simbahan ay itinayo mahigit 100-taon na ang nakakaraan at nasilbi sing tahanan ng Unang Kongreso ng Pilipinas na pinasinayaan ni dating Heneral Emilio Aguinaldo mahigit 114 na taon na ang nakakaraan.

Ka Kiko, 20 pang cultural masters pinarangalan ng NCCA

Francisco "Ka Kiko" Eligio, 1925-2012

MALOLOS—Iginawad ng National Commission on Culture ang Arts (NCCA) ang pagkilalang “Cultural Master” kay Francisco “Ka Kiko” Eligio at sa 20 sa pagtatapos ng tatlong araw na Dayaw Festival sa lungsod na ito noong Huwebes ng gabi, Nobyembre 29.

Ang parangal ay iginawad sa bakuran ng makasaysayang simbahan ng Barasoain na tinampukan ng isang masaganang kainan at pagtatanghal ng ibat-ibang katutubong grupo na lumahok sa pagdiriwang.

Inihalintulad ni Dr. Joycie Dorado-Alegre , tagapangulo ng NCCA sub-commission on cultural communities and traditional arts (SCCTA) ang pagtitipon sa Barasoain sa pagtitipon ng mga kinatawan sa Kongreso ng Malolos 114 na taon na angnakakaraan.

“This is historic and symbolic event because it happened 114 years after the opening of Malolos Congress,” ani Dorado-Alegre at iginiit na ang may 600 katutubong lumahok sa pagdirwang ng Dayaw 2012  ay kumakatawan sa 47  grupo ng katutubo sa buong bansa.

Tinugon ng mahabang palakpakan ng mga lumahok ang pahayag ni Dorado-Alegre at sinabi ng ilan na ang pagtitipon ay nahahalintulad din sa isang pambansang “tribal council” na walang kahalong pulitiko.

 Hinggil sa 21 isang cultural masters, sinabi ni Dorado Alegre na sila ang patuloy na nagsusulong mga mga kalinangan ng mga katutubo sa ibat-ibang panig ng bansa.

Sinabi niya na ang mga pinarangalan ay nabibilang na sa school of living traditions.

“Their skills and craftsmanship are unparallel and a testament of our creativity and colorful traditions,” sabi ni Dorado-Alegre.

Una rito, sinabi ni Dr. Felipe De Leon,tagapangulo ng NCCAna marami ang matututunan ng mga Pilipino sa mga katutubo.

Binanggit din niya ang nilalaman ng pahayag ni Pangulong Benigno Aquino na binasa ni dating Senador Jamby Madrigal sa pagbubukas ng Dayaw 2012 Festibal kung saan ay sinabing ang kalinangang Pilipino mula Luzon hanggang Mindanao ay naimpluwensiyahan ng mga katutubo.

Ayon kay De Leon, ang mga katutubo ay dapat maging tagapagturo ng mga Pilipino dahil sa napanatili nila ang kanilang kalinangan samantalang ang mga taga kapatagan ay naimpluwensiyah ng ibat-ibang kalinangan.

 Patungkol sa 21 cultural masters, sinabi niya na ang mga ito at nagsisilbing tagapagtaguyod ng katutubong kalingan.

Ang 21 cultural masters ay pinangunahan ni Francisco “Ka Kiko Eligio, ang maestro ng paggawa ng singkabang kawayan mula sa bayan ng Hagonoy.

Francisco "Ka Kiko" Eligio ng Hagonoy at
ang kanyang mga obrang kinayas na kawayan

Si Ka Kiko ay yumao sa edad na 87 noong nakaraang Setyembre.

Ang iba pang pinarangalan ay sina Michael Dexter Aliguyon ng Kiangan,  cultural master (CM) sa Ifugao performing arts; Emilia Alindayo, (Ifugao textile weaving at clothing), Ellenera Aliguyon (Ifugao performing arts, loom weaving, textile weaving at clothing).

Amparo Mabanag ng Mountain Province (Ga’dang cloth weaving and accessory making), Rebecca Reyes ng Abucay, Bataan (Ayta Magbukon performing arts), Cenia Lastrilla ng Calinog, Iloilo (Panay-Bukidnon epic narration with chanting, Binanog dance and Panubok hand embroidery), Aurelio Damas ng Calinog, Iloilo (Binanog dance), Nedemio Badac ng Brooke’s Point, Palawan (Pala’wan dances and songs).

Gloria Emag of Aborlan ng Palawan (school of living traditions on Tagbanua music, songs and dances), Richard Impil ng Bagong Silang, Don Salvador Benedicto (Ati language, music and dance), Marleta Mahinay ng Sagay City, Negros Occidental (Ata pandan mat weaving), Rodrigo Panganiban ng Nabas, Aklan (Ati traditional baskets and crafts), Delia Pauden ng Hamtic, Antique (Ati languages, songs, dances  and literature).

Janeth Hanapi at Kamaria Sabturani ng Sofronio Espanola, Palawan (Jama Mapun mat weaving), Tirso Serdena ng Gasan, Marinduque (Kalutang playing),  Abbay Tacabil  at Solaw Duca, kpwa ng Sanggani, Davao Del Sur (Sangir dances & musical instruments playing; and mat weaving, respectively), Florita Umilos ng Zamboanga Del Norte (Subanen basket weaving), at Datu Josefino Gonlibo of Maramag, Bukidnon (Manobo beads and accessories making).  (Dino Balabo)